Wzrost temperatury zwiększa ryzyko odwodnienia oraz przegrzania organizmu. Upał może prowadzić do udaru słonecznego lub cieplnego, co stanowi zagrożenie dla zdrowia, a nawet życia.
Objawy upału obejmują: zmęczenie, silne bóle i zawroty głowy, nudności, gorączkę, szum w uszach, drgawki oraz niebezpieczny wzrost temperatury ciała, a także przyspieszoną akcję serca i oddechu.
Wysokie temperatury wpływają negatywnie na układ nerwowy, mogą powodować ospałość i nerwowość oraz obniżać koncentrację, co jest istotne szczególnie podczas prowadzenia pojazdów.
W przypadku zawrotów głowy, osłabienia, niepokoju lub intensywnego pragnienia, należy dzwonić na numer alarmowy (tel. 112 lub 999).
Zaleca się również przeniesienie do chłodniejszych miejsc, a osoby przyjmujące leki powinny być w stałym kontakcie z lekarzem, aby ocenić wpływ medykamentów na regulację temperatury i równowagę wodno-elektrolitową.
Upał jest szczególnie niebezpieczny dla dzieci i osób starszych. Należy także zadbać o zwierzęta, które przegrzanie organizmu mogą odczuwać w sposób zagrożający ich zdrowie. Pies nie ma gruczołów potowych, dlatego regulacja ciepłoty ciała przez odparowywanie śliny z języka jest kluczowa. Zostawianie psa w nagrzanym samochodzie może prowadzić do jego śmierci.
Jak chronić się przed upałem?
- W ciągu dnia zamykaj okna i żaluzje, aby zmniejszyć dopływ gorącego powietrza.
- Okna otwieraj rano i wieczorem, gdy jest chłodniej.
- Noś lekką, przewiewną odzież z naturalnych tkanin w jasnych kolorach.
- Unikaj skrajnych temperatur – przy wychodzeniu z klimatyzowanych pomieszczeń stopniowo aklimatyzuj się do warunków zewnętrznych.
- Ogranicz czas spędzany na słońcu do maksymalnie 2 godzin dziennie, używając kremów z filtrem ochronnym.
- Unikaj intensywnego wysiłku fizycznego w najgorętszych godzinach dnia, aby zapobiec odwodnieniu i udarowi cieplnemu.
- Wchodząc do wody po opalaniu, opłucz ciało letnią wodą przed zanurzeniem.
- Podczas podróży samochodem rób przerwy na odpoczynek w zacienionych miejscach.
Odpowiednie nawodnienie – pij dużo wody, najlepiej niegazowanej.
- Na gorące dni wybieraj lekkie posiłki bogate w owoce i warzywa, unikaj ciężkostrawnych potraw.
- Zachowaj ostrożność przy jedzeniu surowych jajek, aby zminimalizować ryzyko salmonelli.
- Ogranicz alkohol, który może przyczynić się do odwodnienia.
Dzieci i zwierzęta
- Nie zostawiaj dzieci ani zwierząt w nagrzanym samochodzie.
- Dzieci w upalne dni powinny przebywać w domu. Jeśli musisz wyjść, zabezpiecz je w lekkie, jasne ubrania i czapkę z daszkiem.
- Osłaniaj dzieci przed słońcem używając parasolek nad wózkami.
- Podawaj dzieciom chłodne, ale nie zimne napoje i kąp je w letniej wodzie.
Seniorzy
- Osoby starsze powinny unikać wychodzenia z domu podczas upałów. W przypadku wyjścia, nosić nakrycie głowy.
- Pracodawcy powinni przestrzegać zaleceń dotyczących komfortu pracy dla seniorów. Więcej informacji można znaleźć w poradniku "Dobry klimat w pracy" (www.gov.pl/rodzina).
- Seniorzy powinni obserwować swoje samopoczucie i stosować się do zaleceń dotyczących nawodnienia i profilaktyki podczas upałów.
Warto wiedzieć
Przy opalaniu stosuj kosmetyki z filtrem SPF. Pamiętaj, że nie zapewniają one pełnej ochrony, a jedynie zmniejszają ryzyko poparzeń.
Klasyfikacja filtrów:
- SPF 2-6 – SŁABY,
- SPF 9-12 – ŚREDNI,
- SPF 15-25 – WYSOKI,
- SPF 30-50 – BARDZO WYSOKI,
- SPF >50 – ULTRA WYSOKI.
Kosmetyki z filtrem używaj przed wyjściem na słońce i ponawiaj aplikację po spoceniu się lub kąpieli. Typowa ilość to około 6 łyżeczek preparatu na ciało dorosłego.
Upał
Upał występuje, gdy temperatura powietrza przekracza 30 °C. Najwyższe temperatury notuje się między 15 a 18, a mocniejsze promieniowanie UV od południa do 13:00.
Źródło: Wojewódzkie Centrum Zarządzania Kryzysowego
Fale upałów to poważne zagrożenie dla zdrowia publicznego. Mogą prowadzić do odwodnienia, udarów cieplnych, pożarów oraz problemów z infrastrukturą elektryczną i wodociągową.